بیش از یک قرن است که بشر برای رفت و آمدهای خود عمدتا از وسایل نقلیه چهار چرخی به نام اتومبیل کمک می گیرد. اما آیا می دانستید که قبل از فراگیر شدن واژه های اتومبیل (automobile) یا car کلمات دیگری برای اشاره به این اختراع استفاده می شد؟

برای نمونه در شماره مربوط به آگوست ۱۸۹۷ نشریه نیویورک تایمز عبارت جالبی برای توصیف آن چیزی که امروزه با نام خودرو می شناسیم، به کار برده است. در شماره مذکور آمده:

واگن مکانیکی جدید با نام افتضاح اتومبیل آمده که بماند.

 اتومبیل benz

حال سوالی که پیش میاید اینست که اگر نام اتومبیل این قدر بد بوده، چه نام های جایگزین دیگری وجود داشته اند؟ برای واکاوی این موضوع در ابتدا نگاهی به گواهی های اختراع (پتنت) خواهیم داشت.

در سال ۱۷۹۲ شخصی به نام الیور اوانز (Oliver Evans) در فیلادلفیا درخواستی را برای ثبت یک پتنت مطرح کرد. این پتنت در واقع نمونه اولیه از اتومبیل های امروزی به حساب می آمد. آقای اوانز نام Oruktor Amphibolos را برای اختراع خود در نظر گرفته بود.

این وسیله عجیب و غریب در زمان خود نخستین خودرویی بود که با موتور حرکت می کرد، اما مساله عجیب تر اینکه موتور بخار آن تنها ۵ اسب بخار برای جابجایی وزن ۱۵ تنی داشت. همچنین این وسیله فاقد فرمان بود و نمی شد آن را به طرفین هدایت کرد.

اتومبیل

پس از الیور اوانز نوبت به جورج سلدن (George Selden) رسید. این وکیل نیویورکی که اتفاقا در زمینه پتنت فعالیت می کرد، در سال ۱۸۷۹ نام "ماشین جاده ای" (road machine) را ثبت نمود. آقای سلدن در عمل هیچ چیزی تولید نکرده بود، اما انتظار داشت با پیشرفت صنعت خودروسازی از این نام به نان و نوایی برسد! درست مثل کاری که امروزه برخی با اشغال دامنه های خوب اینترنتی می کنند!

تصویری از جورج سلدن

اقدام سلدن به هیچ وجه به مذاق هنری فورد خوش نیامد. چرا که او معتقد بود سلدن بدون هیچ کوششی می خواهد از تلاش خودروسازان دیگر بهره برداری کند. به همین خاطر آقای فورد در سال ۱۹۰۴ سلدن را به دادگاه کشاند.

با رای قاضی دادگاه آقای سلدن مجبور به ساخت یک ماشین جاده ای شد، اما از آنجایی که او توانایی چنین کاری را نداشت، گواهی حق اختراعش در سال ۱۹۱۱ لغو شد.

با این اتفاق قیمت نهایی اتومبیل ها نیز کاهش یافت، چرا که خودروسازان دیگر مجبور نبودند مبالغ هنگفتی را به خاطر چند صفحه کاغذ به جورج سلدن پرداخت کنند.

برادران چارلز و فرانک دوریا (Charles and Frank Duryea) دیگر کسانی بودند که می خواستند تجارت دوچرخه خود را گسترش داده و وارد دنیای خودروسازی شوند. در سال ۱۸۹۵ این دو برادر پتنت "واگن های موتوری" (motor wagons) را ثبت کردند.

Charles and Frank Duryea

آنطور که در پیشینه جالب برادران دوریا آمده، فرانک توانسته بود با یکی از اتومبیل های ساخت خودشان در اولین مسابقه اتومبیلرانی آمریکا به سرعت میانگین ۷٫۳ مایل (۱۱٫۷ کیلومتر) دست پیدا کند که در آن زمان رقمی عالی حساب می شد.

ثبت چنین رکوردی به معنای این بود که برادران دوریا به واسطه شهرتشان می توانند نخستین خودروهای تجاری را در ایالات متحده تولید و به فروش برسانند. اما تصادف با یک دوچرخه سوار که بسیاری آن را اولین تصادف ترافیکی در آمریکا می دانند، رویای واگن های موتوری را بر هم زد.

سرانجام نوبت هنری فورد بود که با اقتباس از دوچرخه ها و واژه bicycle، پتنتی را با نام Quadricycle در سال ۱۸۹۶ ثبت کند. خوشبختانه این نام نسبتا سخت تنها چند سال بیشتر دوام نیاورد.

Henry Ford

به طور کلی چنانچه نگاهی به نشریات و مطبوعات قدیمی داشته باشیم، خواهیم دید که فعالان این عرصه از نام های جالب و خلاقانه ای برای توصیف وسیله ای جدید استفاده کرده اند.

برخی از اسم هایی که در اوایل پیدایش و فراگیر شدن اتومبیل به کار رفته اند، عبارتند از:

Autobaine

Autokenetic

Autometon

Automotor horse

Buggyaut

Diamote

Horseless carriage

Mocole

Motor carriage

Motorig

Motor-vique

Oleo locomotive

Truckle

و اما یک سوال مهم، نام های فعلی که برای وسایل نقلیه چهار چرخ کاربرد دارند، از کجا آمده اند؟

در پاسخ باید گفت واژه اتومبیل (Automobile) یکی از کلمات متعددی بود که در ابتدا مطرح شده بود. مشخص نیست که این واژه چگونه استاندارد شده، اما یقینا کاربرد آن توسط نشریه معروف نیویورک تایمز نقشی کلیدی در گسترش و فراگیر شدن آن داشته است.

The AMG 300SL vs SLS Black Series

به نظر می رسد که واژه اتومبیل اولین بار توسط یک نقاش و مهندس ایتالیایی به نام مارتینی در قرن چهاردهم ساخته شده است. مارتینی طرح هایی را برای وسیله نقلیه ای چهار چرخ که نیروی خود را از انسان ها می گرفت، کشیده بود. وی با ترکیب واژه یونانی اتو (auto) به معنای خود و واژه لاتین موبیلز (mobils) به معنای حرکت به کلمه اتومبیل رسیده بود. با این حساب می توان گفت که اتومبیل به معنای وسیله ای است که خود را حرکت می دهد.

1913 Rolls-Royce

گفتنی است همانند جورج سلدن، مارتینی نیز هرگز موفق به تولید یک وسیله نقلیه واقعی نشد.

علاوه بر automobile، کلمه car نیز برای اشاره به خودروهایی که امروز می شناسیم، کاربرد دارد. این کلمه از واژه سلتیک carrus به معنای ارابه یا واگن اقتباس شده و در واقع برای درشکه هایی که توسط اسب ها کشیده می شد، مورد استفاده قرار می گرفت. این تغییر کاربرد شاید چندان پیچیده نباشد، چرا که خودروهای اولیه شباهت زیادی به درشکه ها داشتند.

1913 Mercedes

با دیدن دیگر نام ها، شاید بتوان گفت که شانس آورده ایم واژه های آسان و راحت automobile و car فراگیر شده اند!

The post داستان یک اختراع انقلابی؛ نگاهی به تاریخچه نامگذاری appeared first on دیجیاتو.